Türkiye, gerek sanayide gerekse de şehirlerin ısınmasında ağırlıklı olarak doğal gaz kullanıyor. Ülkenin, yıllık tüketimi de 55-60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor. Türkiye, doğal gaz gereksiniminin önemli bölümünü ithalat yoluyla, boru hatları üzerinden doğal gaz ya da sıvılaştırılmış doğal gaz LNG olarak karşılıyor.
Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya ve Azerbaycan’dan doğal gaz, başta ABD olmak üzere Cezayir, Fransa ve Rusya’dan da LNG ithal ediyor.
DOĞAL GAZ FİYATLARI REKOR KIRIYOR
Küresel piyasalarda yaşanan gerilimler, Brent petrolün yanı sıra doğal gaz fiyatlarının da tarihi düzeylere yükselmesine yol açıyor. Avrupa doğal gaz piyasasının gösterge fiyatı TTF’de (Hollanda’daki gaz borsasında), bir metreküp gazın fiyatı1 doların üstüne çıktı.
Enerji sektörü uzmanları, ANKA’ya yaptıkları açıklamada, Türkiye’nin doğal gaz ithalat portföyünün, boru gazı anlaşmaları ile LNG kontratlarından oluştuğuna işaret ederek, “BOTAŞ’ın, petrole endeksli kontratlarında Brent petrol, Avrupa gaz ticaret merkezlerine endeksli kontratlarında ve spot LNG alımlarında, TTF fiyatları doğal gazın ithalat fiyatının belirlenmesinde etkili oluyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarının aynı dönemde yükselmesi, BOTAŞ’ın farklı kaynaklardan sağladığı gazın ağırlıklı ortalama ithalat maliyetini artırıyor” dedi.
Uzmanlar, özellikle kış aylarında konut ve ticarethanelerde doğal gaz tüketiminin yükseldiğine dikkati çekerek, “Bu tüketimin karşılanması için LNG ithalatı gündeme gelecek. Buna bağlı olarak da Türkiye’nin LNG tedarik maliyetleri artacak. Bu da doğal gazda belirgin bir maliyet baskısı oluşturacaktır” diye konuştu.
BOTAŞ’IN SERMAYESİ ARTIRILDI
BOTAŞ, küresel fiyat baskısının ve kış mevsimiyle birlikte şehirlerde ısınma amaçlı olarak doğal gaz tüketiminin arttığı bir dönemde önemli bir hamle yaptı. BOTAŞ’ın sermayesi, 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye yükseltildi.
Uzmanlar, BOTAŞ’ın bu adımını şöyle değerlendirdi:
“BOTAŞ’ın, doğal gaz ithalat maliyetleri artıyor. BOTAŞ, iç piyasada aynı oranda doğal gaz satış fiyatlarını artırmıyor. Başta konutlar olmak üzere belli ölçüde sübvansiyonlar sürüyor. Şirketin, bu nedenle 2026 yılını da zararla kapatmasını bekleniyor. Bu koşullarda bir anlamda zorunlu olarak sermayesini artırdı. 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye çıkardı.”
ENFLASYONLA UYUMLU ZAM
Uzmanlar, konutlarda sübvansiyonu azaltmak için kademeli tarifeye geçildiğini anımsatarak, “Bu uygulama, çok geniş kesimlerin faturasının katlanmasına yol açacak. Buna rağmen doğal gazda özellikle konutlarda zam ihtiyacı olduğu ifade ediliyor” dedi.
Uzmanlar, doğal gaza ve elektriğe enflasyon hedefiyle uyumlu zammın gündeme geleceğini ifade ederek, “Hükümetin, 2027 yılı enflasyon hedefi yüzde 21. Yeni yılda doğal gaz ve elektriğe bu oran ve bu orana yakınsayan zam yapılması beklenebilir” diye konuştu.
