“`html

Malatya Kayısısının Tarihi ve Ekonomiye Katkıları

Bölgedeki geleneksel ürünlerden biri olan ve Türkiye’nin Avrupa Birliği nezdinde coğrafi işaretle tescillenmiş Malatya kayısısı, yerel halk tarafından “mişmiş” olarak adlandırılmakta. Bu meyve, dünya çapında birçok ülkenin mutfaklarına lezzet katarken, aynı zamanda ülke ekonomisine ciddi katkılar sağlamaktadır.

Malatya’nın kayısı üretiminin ilk verileri 1978 yılına dayanmakta. O yıl, 893 bin 350 ağaçtan 37 bin 10 ton yaş kayısı üretilirken, geçen sene bu sayı 8 milyon 425 bin kayısının yetişmesi ile 690 bin 730 tona ulaştı.

Malatya’dan uluslararası pazara kayısı gönderen Malatya, 1978 yılında 6 bin 854 ton kuru kayısı ihraç ederken, bu rakam günümüzde yaklaşık 100 bin ton seviyesine yükseldi.

1978 yılından bu yana, yaklaşık 3 milyon ton “mişmiş” ihraç edilmesiyle birlikte, toplamda yaklaşık 8 milyar dolar gelir elde edilmiştir.

Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, Malatya kayısısının bölge ve ülke ekonomisi açısından kritik bir ürün olduğunu belirtti.

Özcan, kayısının başarı hikayesini şu şekilde dile getirdi:

“Malatya’da yaş ve kuru kayısı üretimi 1978 yılından itibaren kaydedilmeye başlandı. Bu süreçte yaklaşık 1 milyon kök ağacın bulunduğu 1978 yılında, 40 bin ton civarında yaş kayısı üretimi ve aynı yıl içerisindeki kuru kayısı ihracatı 7 bin ton civarındaydı. Özellikle Ege Bölgesi’ne gönderilen kayısılar, zamanla artan ağaç sayısı ve üretim kapasitesi ile birlikte, ihracat gelirlerini de önemli ölçüde artırdı.

Günümüzde Malatya’da yaklaşık 8,5 milyon kayısı ağacı bulunmakta olup, bu ağaçlardan elde edilen kayısı, binlerce insanın geçim kaynağını oluşturuyor.

Özcan, kayısı ihracatındaki artışı vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:

“1978’den günümüze, Malatya’dan dünya genelinde yaklaşık 3 milyon ton kuru kayısı ihracatı yapıldı ve bu süreçte 8 milyar dolarlık bir gelir elde edildi. Bu rakamlar, hem şehrin hem de bölgenin ekonomik durumuna önemli bir katkı sunmaktadır. Her hasat dönemi, yaklaşık 20 bin aile bu sektörden faydalanıyor. 100 bin ton kayısı ihraç etmek için işletmelerde yaklaşık 10 bin kişi istihdam ediliyor. Malatya, Türkiye’nin kuru meyve ihracatının %25’ini gerçekleştirerek bu başarıyı sürdürüyor.”

Malatya kayısısının 1978 yılından itibaren ağaç sayısı, yaş kayısı üretimi ve kuru kayısı ihracatı ile elde edilen gelir istatistikleri şu şekildedir:

Not: 2025 yılında yaşanan zirai dondan kaynaklı olarak kayısı üretim rakamları henüz netleşmemiştir, ancak ihracat rakamları yılın ilk dokuz ayı itibarıyla baz alınmıştır.

“`