Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, jet yakıtı arzında potansiyel sorunlara karşı hazırlıkların sürdüğünü ve krizin süresinin belirsiz olduğunu ifade etti. Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında, Avrupa’da yaşanan jet yakıtı sıkıntısıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Itkonen, Avrupa’daki petrol krizi durumunda veri toplama için standart bir süreç bulunmadığını vurguladı. Itkonen, “Özellikle petrol ürünlerine dair farklı aktörlerin stok gelişimleri konusunda bir şeffaflık eksikliği mevcut.” dedi.
Jeopolitik durumun son derece istikrarsız olduğuna dikkat çeken Itkonen, “AB Komisyonu, üye ülkelerin ne kadar yakıtı bulunduğunu tam olarak biliyor. Krizin başlangıcından itibaren, üye ülkeler, sektör temsilcileri, Uluslararası Enerji Ajansı ve diğer paydaşlarla haftalık görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Bu hafta bir sonraki Petrol Koordinasyon Grubu toplantısı yapılacak.” diye ekledi.
AB içindeki bilgi paylaşım mekanizmasının etkin bir şekilde çalıştığını belirten Itkonen, bu durumun ek şeffaflık sağladığını ve eylemlerin koordine edilmesine yardımcı olduğunu ifade etti. Itkonen, “Ticari stoklar ve stratejik stoklar arasındaki farkı açıklamam gerekiyor. Şu anda genellikle ticari jet yakıtı stokları hakkında çok fazla haber dolaşıyor. Burada Komisyon, havayolu şirketleri ve diğer ilgili aktörlerden bilgi alıyor. Ancak bu bilgileri paylaşmak zorunda değiller; yine de devam eden koordinasyon çabasına katılıyorlar.” dedi.
Jet yakıtı arzı hakkında bilgi vermenin AB Komisyonu’nun sorumluluğunda olmadığını ve stratejik petrol stoklarıyla ilgili özel sözleşmelere erişimlerinin bulunmadığını da sözlerine ekleyen Itkonen, “Sanırım kimse bu durumun ne kadar süreceğini tahmin edemiyor. Bu nedenle en iyi ve etkili yaklaşım, her olasılığa hazırlık yapmaktır.” dedi. Üye ülkelerle ve diğer paydaşlarla yakın iş birliğinin önemini vurgulayan Itkonen, “Bu hafta havayollarına yönelik jet yakıtları ile ilgili bir rehber yayınlayacağız.” ifadesini kullandı.
Son zamanlarda Avrupa’da, Orta Doğu’da yaşanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleştirilemeyen sevkiyatlar nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatları hızla artış gösterdi. Avrupa’daki gübre fiyatları da hızla yükselirken, jet yakıtı fiyatları geçen yıla göre iki katından fazla bir artış kaydetti. AB rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70’ini karşılayabiliyor; kalan kısmı ise genellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal edilmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, geçen ay Avrupa’nın kısa bir süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşılaşabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle bu ay içinde Avrupa genelinde 160 uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Alman havayolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine’ın operasyonlarını durdurma kararı aldı. Lufthansa ayrıca, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Düşük maliyetli havayolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz piyasa koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönde revize etti.
